Censuur in de praktijk [update]

Bestuurskundige en voormalig Xs4all-medewerker Kirsten Verdel verblijft in China voor een vrijwilligersproject. In een column op Webwereld beschrijft ze hoe internetcensuur in de praktijk werkt:

Het 40-jarig ‘jubileum’ van de Culturele Revolutie werd niet openlijk herdacht. Zoek je anno 2006 in China op Google naar de term ‘Culturele Revolutie’, dan krijg je alleen de melding dat deze zoekopdracht wetten schendt.

[...] Via internet probeer ik contact te houden met het thuisfront. De 7.864 kilometer naar Nederland lijken dankzij e-mail, MSN en nieuwssites niet te bestaan. Maar soms zitten er hobbels in de digitale snelweg naar Europa. De Chinese internetcensuur gaat verder dan een blokkade op de zoekterm ‘Culturele Revolutie’. Zo is de toegang tot www.wikipedia.org volledig geblokkeerd. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de vijftiende verjaardag van de protesten van 1989 op het Plein van de Hemelse Vrede. Die werden op Wikipedia in 2004 uitgebreid beschreven waarna de site gefilterd werd.

Ook de complete cache van Google en de nieuwssite van de BBC zijn ontoegankelijk. Op Google kun je niet zoeken naar woorden als ‘Falun Gong’, want dan wordt de melding ‘Kan doelnetwerk niet bereiken’ gegenereerd. Om onduidelijke redenen zijn bijvoorbeeld ook alle blogspot.com-websites niet te bereiken, Hotmail ligt regelmatig ‘plat’ en Gmail werkt slechts sporadisch. Soms zijn proxy servers een oplossing, maar de meeste Chinezen hebben daar helaas geen verstand van.

Bedrijven als Microsoft en Google werken mee aan de censuur. Op MSN kun je geen naam aannemen met ‘opruiende’ woorden. Dan komt de melding: “Dit artikel bevat verboden taalgebruik. Verwijder a.u.b. het verboden taalgebruik uit uw artikel.” Ook Google is voor een groot deel gecensureerd. Net als de Chinese zoekmachine Baidu (voor bijna 3 procent in handen van Google).

En de gevolgen voor het volk? Verdel citeert een professor:

“De staatscensuur gaat ver. Op radio, televisie en in kranten zul je nauwelijks een onvertogen woord horen vallen. Maar nu ook het internet wordt gecontroleerd, wordt het wel erg moeilijk om de Chinese geschiedenis op een objectieve en eerlijke manier over te dragen aan nieuwe generaties.”

Want op scholen en universiteiten leren studenten bijvoorbeeld hooguit dat Mao voor 70 procent goed was en voor ‘slechts’ 30 procent foute dingen heeft gedaan. Dat is de officiële lijn van de overheid. Het tien meter hoge standbeeld van Mao op het campusterrein van Shangxi University staat er dan ook nog goed onderhouden en trots bij.

update 26 mei

Wikipedia heeft een ingang over Kirsten Verdel, die een heel ander licht werpt op de columnist. Het lijkt wel een brochuretekst, het wemelt van de gekleurde, subjectieve passages. Gelijk al in de tweede zin wordt een klein succesje opgehemeld:

Al op haar eerste dag als statenlid werd een mede door haar geschreven motie over bio-brandstof unaniem aangenomen.

Wikipedia noemt niet alleen feiten, maar gaat – geheel tegen de eigen richtlijnen in – ook in op persoonlijke motieven:

Ze vond dat ze niet aan kon blijven als bestuurslid: [...]

Haar boodschap werd onder andere verwoord in het Rotterdams Dagblad: [...]

En als uitsmijter nog wat politieke praat:

De overwinning lijkt te danken aan de toon waarop lijsttrekker Peter van Heemst en zijn campagneteam (Tom Pauka, Kirsten Verdel, Hans Kombrink en Richard Moti) de Rotterdammers toespreken. Andere partijen worden niet aangevallen. Het eigen verhaal, waarin bruggen bouwen tussen Rotterdammers en een socialere en sterkere stad centraal staan, blijkt een positief bindende manier te zijn om het vertrouwen van de kiezers te winnen.

Als we doorklikken naar de bewerkingsgeschiedenis, blijkt dat vooral ip-adres 194.109.199.254 in belangrijke mate heeft bijgedagen aan de totstandkoming van deze Wikipedia-ingang. Via traceroute leidt dit ip-nummer naar het domein justice.xs4all.nl, een Xs4all-gebruiker dus. Vervolgens komen we via Google uit op de log van een chatsessie, waaruit blijkt dat dit domein gerelateerd is aan gebruiker Locuta. Even verderop stelt deze gebruiker zich voor als… Kirsten.

Heeft Verdel zelf haar eigen Wikipedia-ingang volgestopt met PvdA-reclame? Laten we hopen van niet, want dat zou niet passen bij iemand die zich zo openlijk afkeert van internet als propaganda-kanaal.