WordPress MU… wat is dat?

Even uitleggen: WordPress (wordpress.org) is een open-source pakket waarmee je weblogs en niet al te ingewikkelde websites kunt maken. WordPress MU (mu.wordpress.org) is in feite hetzelfde, maar met het verschil dat je het maar één keer hoeft te installeren om meerdere websites op te zetten. MU (spreek uit mjoe) staat dan ook voor multi-use.

Themes (om je WordPress-site een eigen smoel te geven) en plugins (extra snufjes) hoef je maar één keer te installeren. Per website kun je beslissen deze wel of niet te activeren. Elke WordPress MU-website draait naar keuze op een eigen subdomein (sitenaam.laterna.nl), of in een submap (laterna.nl/sitenaam).

Het ei van Columbus voor wie meerdere WordPress-websites beheert? Soms wel, soms niet. Hieronder mijn bevindingen.

Voordelen van WordPress MU?

Uniformiteit in beheer
Zoals gezegd hoef je bij WordPress MU alle themes en plugins maar één keer te installeren. Dus zodra een nieuwe versie van een plugin verschijnt, hoef je die maar eenmalig bij te werken. Dat scheelt veel werk als je heel veel websites beheert. Zeker als het gaat om een security-upgrade is het belangrijk om snel om te kunnen schakelen naar een veilige nieuwe versie.

Meertalige websites
WordPress MU is handig bij het opzetten van een meertalige website. Voor elke taal maak je een nieuwe website aan. Bouw in de layout een taalswitch in en je bent al een heel eind op streek.

Backups
WordPress MU stopt de data van alle websites in één en dezelfde MySQL-database. Je hoeft dus maar één database te backuppen. Maak je een nieuwe website aan op dezelfde WPMU-installatie? Als je eenmaal hebt gezorgd voor een goede backupprocedure, dan wordt de nieuwe website automatisch meegenomen.

OTAP
Complexe websites worden vaak volgens het OTAP-stappenplan opgezet (Ontwikkeling, Test, Acceptatie, Productie), of een vereenvoudigde versie daarvan, bijvoorbeeld alleen Test en Productie. In WordPress MU kun je voor elk van deze stappen een aparte website aanmaken. Zodra een stap is afgerond, kun je de website overkopiëren naar de volgende website. Alle websites draaien echter op dezelfde server, waardoor je minder snel voor verrassingen komt te staan als een website live gaat.

Aggregatie
Heb je een hele serie weblogs onder WordPress MU en wil je een voorpagina maken met een overzicht van de laatste blogberichten, of een tagcloud van alle blogs? Er bestaan diverse plugins die dit voor je kunnen doen, zoals AHP Sitewide Recent Posts for WPMU en WordPress MU Sitewide Tags Pages. Een voorbeeld van zo’n totaaloverzicht zie je op weblogs.nos.nl en www.blogo.nl.

Geavanceerde rechtenstructuur
Bij WordPress werd al onderscheid gemaakt tussen auteurs en beheerders, maar bij WordPress MU gaat de rechtenstructuur nog een stap verder. Je hebt daar beheerders voor de hele WordPress MU-installatie en ook beheerders per afzonderlijke site, of combinatie daarvan. Gebruikers kunnen zowel redacteur als beheerder zijn, of zelfs redacteur van de ene site en beheerder van de andere site. Je hoeft maar één keer je wachtwoord te wijzigen en de wijziging geldt voor alle websites.

En de nadelen van WordPress MU?

Tot zover allemaal goed nieuws. Afgelopen jaar heb ik ook een aantal minpunten van WordPress MU ondervonden.

Beperkte compatibiliteit
Het overgrote deel van alle WordPress-plugins en themes is gemaakt voor de klassieke WordPress-versie. De meeste draaien ook wel op WordPress MU, maar soms vraagt het wat extra programmeerinspanning om een plugin of theme ook daar goed te laten werken. Het is me ook zelf overkomen: je koopt voor 75 dollar een mooi WordPress-theme, bij installatie blijkt die niet geschikt voor WPMU, maar dat stond niet op de site toen ik dat theme kocht.

Downtime bij upgraden
Is er een belangrijke nieuwe WordPress-versie verschenen? Bij WPMU hoef je maar één installatie te upgraden. Maar dat is tegelijkertijd ook een nadeel: mocht de upgrade niet vlekkeloos verlopen (bijvoorbeeld omdat een van de plugins niet compatibel is met de nieuwe versie), dan zijn álle websites op die installatie uit de lucht totdat jij het probleem hopelijk hebt opgelost.

Grotere kwetsbaarheid
Ook hacks brengen grotere risico’s met zich mee bij WordPress MU. Zoals gezegd maken alle websites gebruik van dezelfde MySQL-database. Als een WPMU-installatie is gekraakt, dan kunnen álle websites verloren gaan.

Niet up-to-date
WordPress MU is gebaseerd op de programmeercode van WordPress. Zodra een beveiligingslek wordt gevonden, verschijnt een nieuwe versie van WordPress. Daarna duurt het meestal een paar dagen, of zelfs nog langer, voordat ook WordPress MU eindelijk is bijgewerkt.
Uiteraard heb ik er begrip voor dat open-source software grotendeels vrijwilligerswerk is en dat veel ontwikkelaars dit naast hun reguliere baan doen. Toch zit deze vertraging in het updaten van WPMU mij niet lekker. Voor hackers is het immers een kleine moeite om een script te schrijven dat internet afzoekt naar WordPress MU-websites die nog niet up-to-date zijn. Als het dagen duurt voordat een WPMU-site weer veilig is, dan hebben ze zeeën van tijd om toe te slaan.

Subdomeinen en submappen
Zoals gezegd kun je bij de installatie van WordPress MU kiezen of een website een subdomein (sitenaam.laterna.nl) of een submap (laterna.nl/sitenaam) moet worden van het hoofddomein. Die keuze kun je maar één keer maken. Het is wel mogelijk om later alsnog te switchen van het een naar het ander, maar dat is bepaald niet eenvoudig en de benodigde stappen worden bij mijn weten nergens op de officiële website uitgelegd (wel op particuliere blogs). Doorgaans wordt aangeraden om in deze situatie alles opnieuw te installeren.
Verder heeft WordPress MU nog een onhebbelijkheid: hij laat standaard www. in het adres van het hoofddomein weg. Mijn website heeft daardoor een jaar lang laterna.nl als adres gehad, in plaats van www.laterna.nl.
Nu maakte dat in de praktijk niet zo gek veel uit: je werd van www.laterna.nl automatisch doorgelinkt naar laterna.nl. En ook hier kun je met enig kunst- en vliegwerk het www. wel weer terugkrijgen in het adres. Toch raakt dit bij mij een principieel punt: ik wil dit soort dingen zélf beslissen. Waarom moet WPMU per se afwijken van de conventie dat alle webadressen met www beginnen?

Conflicten met andere toepassingen
Zodra je op een Linux-server kiest voor installatie van WordPress MU op subdomeinen, dan kunnen er complicaties optreden. Afhankelijk van hoe je de DNS hebt gewijzigd, kunnen bestaande subdomeinen opeens niet meer werken, bijvoorbeeld webmail.laterna.nl. Dit is allemaal wel op te lossen, maar het rechtzetten van DNS-settings is tijdrovend omdat sommige wijzigingen pas na enkele uren effect hebben.
Als je geen toegang hebt tot je eigen DNS, dan is mijn advies: installeer WPMU-websites als submappen, niet als subdomeinen – het kan je een heleboel rompslomp schelen.

Kortom?

Het is niet mijn bedoeling om WordPress MU hier af te kraken – alleen maar om de plussen en minnen in kaart te brengen.

Voor mij persoonlijk is WPMU niet de juiste oplossing gebleken. Ik beheer maar een handjevol weblogs en ben tot de conclusie gekomen dat WordPress MU in mijn situatie meer overhead oplevert dan bespaart. Inmiddels ben ik weer teruggegaan naar afzonderlijke WP-installaties.

Toch zijn er situaties waar WPMU wel degelijk een goede oplossing is. Ik denk dan aan een combinatie van de volgende omstandigheden:

• schaal: je hebt te maken met meer dan pakweg 5 WordPress-websites
• uniformiteit: alle websites hebben grote overeenkomsten in vormgeving en functionaliteit, zodat het beheer van themes en plugins overzichtelijk blijft
• heldere taakverdeling: je werkt met meerdere mensen en kunt de taken van admin en author goed scheiden

Ook denk ik dat WordPress MU hogere eisen stelt aan de rol van beheerder:

• technische kennis: Linux, DNS, PHP, MySQL-databases, zelf kunnen sleutelen aan themes en plugins (mochten deze niet goed werken in WPMU)
• beschikbaarheid: in geval van beveiligingsincidenten moet de admin snel kunnen ingrijpen en tijdens zijn vakantie moet er altijd een plaatsvervanger zijn

Kan jouw organisatie of team voldoen aan deze voorwaarden? Ga dan gerust aan de slag met WordPress MU, bij verantwoord gebruik zul je er veel plezier van hebben.

En anders: denk er nog eens goed over na. Misschien is dan de klassieke versie van WordPress nog zo gek niet – ook al moet je die voor elke website apart installeren.

Presentaties

Van bijna elke presentatie zijn video-opnamen gemaakt. De organisatie heeft beloofd die video’s online te zetten. Zodra dat is gebeurd, zal ik de links toevoegen in onderstaand overzicht.

45 Modules in 45 Minutes – the Best Modules You’re Not Using

Iedere Drupal-ontwikkelaar kent CCK en Views, maar in deze sessies passeerden 45 andere modules de revue die veel minder bekend zijn, maar toch de moeite waard. Better Messages, HTML Purifier, Image Resize Filter, Table Wizard, Persistent Login, Automated Logout, Taxonomy Breadcrumb, Taxonomy Image – ik kende ze allemaal nog niet, maar sommige ga ik zeker gebruiken.
» presentatie en videobeelden: drupaleasy.com/45

Sustainable theming: how to take a vacation

Een vlotte lezing waarin het belang van duurzame CSS werd uitgelegd, zodat je naderhand gemakkelijker dingen kunt aanpassen of uitbreiden. Natuurlijk een behartenswaardig onderwerp, alleen bleef het allemaal nogal abstract bij gebrek aan concrete voorbeelden van duurzame en niet-duurzame CSS.
» presentatie: www.slideshare.net/caroltron/sustainable-theming

Geo tools for Drupal

Als liefhebber van wandelen kijk ik reikhalzend uit naar alle ontwikkelingen die met GIS te maken hebben. In de Drupal-community wordt volop gewerkt aan koppelingen met GIS-servers en mashups, waarvan in deze sessie verslag werd gedaan. Een bijzonder interessante ontwikkeling, zij het tot nu toe nog zonder veel zichtbare resultaten.

Basics of making a mobile website with Drupal

Wat mij betreft een van de beste presentaties van de hele conferentie. Tom Deryckere van Siruna behandelde eerst de algemene principes van mobiele websites, zoals navigatie, tools en valkuilen. Daarna liet hij een veelbelovende nieuwe tool van Siruna zien om websites te vertalen naar mobiele platforms.
» presentatie: www.mobiledrupal.com/content/slides-presentation-mobile-drupal-drupal-camp-colorado (van een eerdere conferentie, maar ogenschijnlijk dezelfde presentatie)
» promotiefilmpje: www.siruna.com/our-technology-platform (is nog in bèta).

Drupal for Media + Edipresse Success Story

Een sessie over de introductie van Drupal bij het Zwitserse uitgeefconcern Edipresse. Daarbij viel vooral op hoe snel ze het allemaal voor elkaar kregen, mede dankzij de Agile-ontwikkelmethodiek en slim hergebruik van HTML/CSS-templates. De verschillen tussen adverteren in print en op internet werden nogal breed uitgemeten. Ja, het is moeilijk om met een nieuwssite geld te verdienen. Ja, traditionele adverteerders geven voor kranten en tijdschriften meer geld uit dan voor websites. Maar dat wisten we tien jaar geleden toch allemaal al?
» presentatie (gedeeltelijk): www.slideshare.net/pjduvivier/drupal-experience-at-edipresse-media-company

Social + Media: What We Need Next

Een geanimeerde keynote speech van Chris Heuer over social media. Niet dat ik me heb verveeld, maar anderhalve week later is me eigenlijk maar één ding van zijn betoog bijgebleven en dat is dat bedrijven vooral als media moeten gaan denken. Eigenlijk wel grappig, want in de vorige sessie over Edipresse was de ondertoon juist tegengesteld: media moesten daar vooral als bedrijven gaan denken.

Transforming The Economist Online using Drupal, open-source and Scrum

Deze vlag dekte de lading precies. De invoering van Drupal bij The Economist was niet alleen de overgang op een andere techniek, maar ook op een andere filosofie (open-source) en andere ontwikkelmethodiek (Scrum). Zelf heb ik nog geen ervaring met Agile en Scrum, maar ik zie duidelijk voordelen ten opzichte van de traditionele watervalmethode (ook enkele nadelen overigens).
» samenvatting: http://paris2009.drupalcon.org/session/transforming-economist-online-using-drupal-open-source-and-scrum

Make a Module: A Hands-on Intro to Module Development

Een spoedcursus Drupal-modules bouwen. Duidelijk verhaal, voor mij erg leerzaam.

How To: Install, Upgrade, Backup, & Migrate

In deze sessie zag ik vooral heel veel scripting voorbij komen. Plus één markante uitspraak onthouden: dat het upgraden van n aparte Drupal-installaties soms sneller gaat dan één grote multisite-installatie waar alle n websites op draaien, terwijl je juist het omgekeerde zou verwachten.
» presentatie: drupaladmin.net/paris

Drupal Ingredients for your Website Dish, or Modules You Should Use on Every Site

Nog een bloemlezing van leuke Drupal-modules, je zou er wel vijf sessies mee kunnen vullen.
» presentatie: docs.google.com/present/view?id=dcv55663_82d9m66bdz

Agile Drupal Development with Scrum

Agile en Scrum werden al in andere lezingen genoemd en geroemd. Hier werd er wat uitgebreider op ingegaan wat ze precies behelzen. Een goed-gestructureerde presentatie.

Understanding Drupal 6 Themes

Het afgelopen halfjaar heb ik veel gestoeid met theming in Drupal. Toch maar een kijkje nemen, dacht ik, wie weet leer ik nog wat nieuws. De sessie duurde echter maar 20 minuten: 15 minuten om de basisprincipes uit te leggen en 5 minuten voor wat vraagjes uit de zaal. Dus nog ruim een half uur over om leerzame praktijkvoorbeelden te geven? Nee, de sessie bleek afgelopen.
» presentatie: docs.google.com/present/view?id=0AUvHZLXzMJuBZGZrc3B2NzdfNmdxNDRmemNy&hl=en

Semantic Web fundamentals

Een keynote speech van Dan Brickley, deskundig op het gebied van W3C-webstandaarden. Deze presentatie ging over de toekomst van het web, met voor mij (ooit mijn loopbaan begonnen op een wetenschappelijke bibliotheek) een eyeopener: Brickley strooide met termen die al tientallen jaren in de bibliotheekwereld in zwang zijn, zoals thesauri, taxonomieën, Dublin Core, enzovoorts. Door de komst van het web en Google in het bijzonder zijn bibliotheken door veel mensen overbodig verklaard, maar na zo’n lezing lijkt het wel alsof juist deze ogenschijnlijk stoffige beroepsgroep mede de sleutel in handen heeft tot de toekomst van het web. Een fascinerende gedachte die mij de rest van de dag niet heeft losgelaten.

jQuery for designers and themers

Voor mij is jQuery niet nieuw, maar op deze sessie zag ik toch weer leuke nieuwe voorbeelden. De spreker nam in ieder geval de moeite om vanuit een praktijkvoorbeeld te werken en na elke aanpassing direct het effect te laten zien. jQuery UI, gebaseerd op jQuery, komt in de core van Drupal 7.
» presentatie: docs.google.com/present/view?id=drmcbw4_1816qv2fkc7

Building blocks for your module’s UI

Hier kregen Drupal-modulebouwers tips en best practices voorgeschoteld hoe je een prettige interface maakt voor je nieuwe Drupal-module. In algemene zin valt het mij op dat de Drupal-gemeenschap veel aandacht besteedt aan een gebruiksvriendelijke backend.

Welcome to the Jungle! Basic Drupal Recipes and Best Practices for Beginners

Een razendsnelle Drupal-introductie voor absolute beginners, eigenlijk meer gericht op ‘power users’ dan op ontwikkelaars. De beste tip van de hele sessie, en misschien wel van de hele conferentie: maak eerst een uitgewerkte schets op papier van wat je wilt gaan bouwen.

Sharing content across multiple sites with Domain Access

Ik ben nog te kort bezig met Drupal om alle ins en outs van deze presentatie te doorgronden. Maar het feit dat er meer dan tien Drupal-modules voorbijkwamen, plus nog wat PHP-code om bijvoorbeeld cookies te zetten, doet mij desondanks concluderen dat een ander open-source cms als Typo3 op dit specifieke punt veel eleganter in elkaar steekt. Anderzijds heeft Drupal op andere punten ook weer grote voordelen ten opzichte van Typo3. Op de verschillen tussen Drupal en Typo3 wil ik later in een aparte blogpost terugkomen.

En er moet nog veel meer gebeuren. Het belangrijkste is dat de vormgeving naar het Nederlands moet worden vertaald. Ook ben ik nog niet tevreden over het beeldmateriaal en de toegankelijkheid van statische pagina’s. En verder lijkt het me handig om alle berichten met terugwerkende kracht van tags te voorzien en een tagcloud toe te voegen. Zo blijkt maar weer: een website is nooit af…

Bij WordPress is speciale aandacht besteed aan zoekmachinevriendelijke pagina’s en aan het spamvrij houden van het gastenboek en het contactformulier. Hiervoor zijn verschillende WordPress-plugins ingezet, waaronder Akismet, All in One SEO Pack, WP Comment Sorter, Google XML Sitemaps, en niet te vergeten het krachtige en gebruiksvriendelijke cFormsII.

Nog niet zichtbaar op de site is NextGEN Gallery, een fantastische plugin om WordPress-websites uit te breiden met diashows.

Dankzij een zelfgeschreven conversieprogramma is het gelukt om het gastenboek van de oude website naar WordPress om te zetten.

“Een correcte zin schrijven, een foutloze brief of leesbare notulen: steeds meer Nederlanders kunnen het niet meer. Natuurlijk zijn wij blij als cursisten zich melden om bijgespijkerd te worden. Dat is ook omzet. Maar of je als samenleving blij moet zijn met een internetgeneratie die wel kan googelen maar niet kan schrijven, kun je je afvragen.”

Aldus Aukje Bergsma, voorzitter van de Vereniging Taleninstituten Nederland (VTN) in de Volkskrant.

Het nieuwe ontwerp zal op het eerste gezicht niet sensationeel ogen, maar is niettemin het resultaat van langdurig brainstormen, eindeloos bijschaven en jarenlang klantencontact. Allereerst moest de website als geheel een zonnige en kleurrijke uitstraling hebben, die bezoekers meteen in vakantiestemming brengt. In de nieuwe kleurstelling zijn de oude kleuren, de Intertrek-huisstijl en de brochure van vorig jaar verwerkt.

Verder is veel aandacht besteed aan de presentatie van elke wandelreis. De belangrijkste kenmerken (bezienswaardigheden, type reis, prijs, vertrekdata, karakteristieke beelden) moesten in één oogopslag te zien zijn. Op basis van deze eerste indruk kan de bezoeker snel een keuze maken: uitgebreide reisinfo opvragen, meer foto’s bekijken, de pagina printen, de reis boeken, of contact opnemen met Intertrek (voorbeeld). Over elke knop is nagedacht.

Een bijkomend nieuwtje is de mogelijkheid om elke bestemming te bekijken via Google Maps. Bij een groot deel van de reizen is een kaartje toegevoegd in de rechterkolom.

Bij de technische realisatie van de site is zoveel mogelijk rekening gehouden met algemeen geldende webstandaarden. Toch hebben we na lang beraad een concessie gedaan: het gebruik van Javascript was noodzakelijk om formulieren in popupvensters te openen en om reispagina’s overzichtelijker en compacter te houden met behulp van tabjes.

Learn how to change the menu in typo3

TYPO3 TypoScript Editor Install

Learn how to change text and pictures in Typo3

Typo3 DhammaCMS – How to create Reference links

CodePress TypoScript Editor Backend Impressions

Even een mailtje gestuurd naar de uitgever en binnen een kwartier (!) een reactie gekregen met meer informatie:

• Het blad zal tien keer per jaar gaan verschijnen, alle maanden behalve juli en januari.
• De eerste uitgave kost € 5,95 en daarna € 8,95.
• Wie zich wil abonneren, krijgt de eerste drie nummers voor 15 euro en na verlenging tien nummers voor 70 euro.
• Binnenkort komt er een webpagina met meer informatie.

Uitgever F&L Publications is bekend van bladen als C’T Magazine, Chip, Computer Easy, Chip Foto Video en enkele algemene bladen. En pas nu ontdek ik dat F&L net vorige maand ook al het tijdschrift Advanced Photoshop heeft gelanceerd, blijkbaar ook een blad dat zich (gedeeltelijk) richt op webdesigners. Ik had er nog niet van gehoord. Wat me gelijk tot de vraag brengt: twee bladen voor webdesigners – is dat niet vissen in dezelfde vijver, die toch al zo klein is gebleken?