Google, de magische antwoordmachine

Basisschoolleerlingen maken gretig gebruik van zoekmachines op internet, maar hun zoekgedrag laat te wensen over. Dat concluderen Ulrike Koot en Mirjam Hoveijn, studenten onderwijskunde aan de Universiteit van Utrecht, in hun scriptie Kritisch omgaan met informatie op internet.
Uit hun onderzoek blijkt dat leerlingen hun vragen in Google tikken alsof het een magische antwoordmachine is. Gevonden antwoorden worden vaak klakkeloos overgenomen, tenminste als de site er gelikt uitziet en de teksten niet te lang of te moeilijk zijn.

De zoekmachine Google is bij deze leerlingen veruit favoriet, omdat de zoekresultaten van Google meestal veel informatie geven. De leerlingen maken geen gebruik van andere zoekmachines. De zoekmachine van Kennisnet wordt bijvoorbeeld niet gebruikt. Sommige leerlingen lijken te verwachten dat er bij gebruik van Google een letterlijk antwoord komt op de vraag die zij intypen, alsof Google na een druk op de knop het antwoord tevoorschijn tovert. Google lijkt voor de leerlingen een soort antwoordmachine. Vandaar dat zij als zoekterm vaak een correct geformuleerde ‘vraagzin’ invoeren. Als de zin niet helemaal lekker loopt dan veranderden ze deze in een taalkundig juiste zin. Lidwoorden en leestekens laten ze daarbij staan.

De onderzochte leerlingen zoeken eigenlijk zonder bewuste strategie. Het is een aaneenschakeling van gissen en missen – trial and error. Er zit weinig systematiek in hun handelingen. Wellicht beschikken deze leerlingen niet over het scala aan vaardigheden dat nodig is om efficiënt met zoekmachines om te gaan.

En wat doen ze met de gevonden informatie?

Wat is voor leerlingen een reden om informatie te vertouwen? Informatie die overeenkomt met eigen kennis wordt meteen aangenomen en niet verder gecontroleerd. Ook de bron van de informatie is voor een aantal leerlingen een belangrijke reden om de informatie te vertrouwen. Toch controleren leerlingen de bronvermelding niet. Als er meerdere sites zijn met dezelfde informatie is dat een reden om gevonden informatie te geloven.

» lees verder: Kennislink